ก่อน Ultrasound ช่องท้อง…ทำไมต้องงดอาหาร? ทำไมต้องกลั้นปัสสาวะ?

ก่อน Ultrasound ช่องท้อง…ทำไมต้องงดอาหาร? ทำไมต้องกลั้นปัสสาวะ?

การตรวจ อัลตราซาวด์ช่องท้อง (Ultrasound Abdomen) เป็นการตรวจที่ช่วยให้แพทย์มองเห็นอวัยวะภายในช่องท้องด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง โดยไม่ใช้รังสีเอกซเรย์ สามารถช่วยประเมินอวัยวะสำคัญ เช่น ตับ ถุงน้ำดี ท่อน้ำดี ตับอ่อน ม้าม ไต กระเพาะปัสสาวะ รวมถึงอวัยวะในอุ้งเชิงกรานตามข้อบ่งชี้

แต่หลายคนมักสงสัยว่า ทำไมก่อน Ultrasound ช่องท้องต้องงดอาหาร? แล้วทำไมบางคนต้องดื่มน้ำและกลั้นปัสสาวะ?

คำตอบคือ การเตรียมตัวที่ถูกต้องช่วยให้แพทย์มองเห็นอวัยวะที่ต้องการตรวจได้ชัดเจนขึ้น

ทำไม Ultrasound ช่องท้องส่วนบนต้องงดอาหาร?

หากแพทย์นัดตรวจ อัลตราซาวด์ช่องท้องส่วนบน (Upper Abdomen Ultrasound) ซึ่งมักประเมินตับ ถุงน้ำดี ท่อน้ำดี ตับอ่อน ม้าม และไต โดยทั่วไปควร งดอาหารประมาณ 4–6 ชั่วโมงก่อนตรวจ และปฏิบัติตามคำแนะนำของสถานพยาบาล

เหตุผลสำคัญคือ หลังรับประทานอาหาร โดยเฉพาะอาหารที่มีไขมัน ถุงน้ำดีจะหดตัว ทำให้มีขนาดเล็กลง และอาจทำให้ประเมินถุงน้ำดี ผนังถุงน้ำดี นิ่ว หรือทางเดินน้ำดีได้ยากขึ้น

การงดอาหารจึงช่วยให้ถุงน้ำดีอยู่ในสภาวะที่เหมาะสมกับการตรวจมากขึ้น

ทำไม Ultrasound ช่องท้องส่วนล่างต้องกลั้นปัสสาวะ?

สำหรับ อัลตราซาวด์ช่องท้องส่วนล่าง (Lower Abdomen Ultrasound) ซึ่งอาจตรวจดูกระเพาะปัสสาวะ มดลูก รังไข่ หรืออวัยวะในอุ้งเชิงกราน การมีกระเพาะปัสสาวะที่มีน้ำอยู่เพียงพอจะช่วยให้คลื่นเสียงผ่านและเห็นโครงสร้างในอุ้งเชิงกรานได้ชัดขึ้น

จึงมักแนะนำให้ ดื่มน้ำเปล่าก่อนตรวจและกลั้นปัสสาวะไว้จนกว่าจะตรวจเสร็จ

หากปวดปัสสาวะมากจนไม่สามารถกลั้นได้ ควรแจ้งเจ้าหน้าที่ ไม่จำเป็นต้องฝืนจนรู้สึกไม่สบายมากเกินไป

ถ้าตรวจ Ultrasound ช่องท้องทั้งหมดล่ะ?

หากแพทย์นัด Whole Abdomen Ultrasound หรืออัลตราซาวด์ช่องท้องทั้งหมด มักต้องเตรียมตัวทั้งสองอย่าง คือ

งดอาหารประมาณ 4–6 ชั่วโมง + ดื่มน้ำและกลั้นปัสสาวะก่อนตรวจ

เพื่อให้สามารถประเมินทั้งอวัยวะช่องท้องส่วนบนและส่วนล่างได้อย่างเหมาะสม

ผู้มีโรคประจำตัวควรทำอย่างไร?

ผู้ที่เป็น เบาหวาน เด็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่ต้องรับประทานยาประจำตามเวลา ควรแจ้งเจ้าหน้าที่ตั้งแต่ตอนนัดหมาย

ไม่ควรหยุดยาประจำด้วยตัวเองเพียงเพราะต้องมาตรวจอัลตราซาวด์ เนื่องจากคำแนะนำอาจแตกต่างกันตามโรคประจำตัว ชนิดของยา และช่วงเวลาที่นัดตรวจ

Ultrasound ไม่ได้มีแค่ “เครื่องตรวจ” แต่ต้องอาศัยการประเมินของแพทย์

การตรวจ Ultrasound ช่องท้อง เป็นการตรวจที่ต้องอาศัยทั้งเทคนิคในการตรวจ คุณภาพของภาพ ตำแหน่งของอวัยวะ รวมถึงการแปลผลร่วมกับประวัติและอาการของผู้ป่วย

การตรวจและประเมินภาพโดย รังสีแพทย์ จึงมีบทบาทสำคัญในการค้นหาความผิดปกติ และให้ข้อมูลประกอบการวินิจฉัยและวางแผนการรักษาของแพทย์ผู้ดูแล

หากมีอาการ เช่น ปวดท้องเรื้อรัง แน่นท้อง ตัวหรือตาเหลือง คลำพบก้อน ปัสสาวะผิดปกติ หรือผลตรวจเลือดเกี่ยวกับตับและไตผิดปกติ แพทย์อาจพิจารณาส่งตรวจอัลตราซาวด์ช่องท้องเพิ่มเติมตามความเหมาะสม

ไม่แน่ใจว่าต้อง Ultrasound ส่วนไหน? ปรึกษาเราได้

หากได้รับใบนัดตรวจแล้วไม่แน่ใจว่า ต้องงดอาหารหรือไม่ ต้องดื่มน้ำแค่ไหน หรือควรตรวจ Ultrasound ช่องท้องส่วนใด สามารถสอบถามเจ้าหน้าที่ก่อนวันตรวจได้

นัดหมายตรวจอัลตราซาวด์และรับบริการด้านรังสีวินิจฉัย โดยมีรังสีแพทย์ร่วมประเมินผลการตรวจ

แผนกรังสีวิทยา โรงพยาบาลพิษณุเวช อุตรดิตถ์
โทร. 055-409-000